ภาพรวมและวัตถุประสงค์

การทำโครเมต หรือ กระบวนการพาสซิเวชันบนชิ้นงานชุบสังกะสี เป็นกระบวนการทางเคมีที่สร้างชั้นฟิล์มบางๆ ของสารประกอบโครเมตขึ้นมาเคลือบผิวโลหะ ฟิล์มนี้ทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกันเพื่อชะลอการเกิดสนิมขาว และเพิ่มประสิทธิภาพในการป้องกันการกัดกร่อนจากความชื้นในสภาพแวดล้อม นอกจากนี้ ชั้นฟิล์มโครเมตยังช่วยปรับปรุงพื้นผิวให้พร้อมสำหรับการยึดเกาะของสีหรือสารเคลือบในขั้นตอนต่อไปได้อย่างดีเยี่ยม

โดยทั่วไป โครเมตบนสังกะสีมีหลากหลายโทนสีให้เลือกใช้งาน ซึ่งแต่ละสีก็มีระดับความหนาของชั้นฟิล์มและคุณสมบัติในการป้องกันการกัดกร่อนที่แตกต่างกันออกไป การเลือกโทนสีให้ตรงกับความต้องการของชิ้นงานและสเปกของลูกค้าจึงเป็นสิ่งสำคัญสูงสุด

ชนิดฟิล์มสีและการใช้งาน

ชนิดและโทนสี ลักษณะทางกายภาพ กลุ่มงานที่เหมาะสม ข้อสังเกตเพิ่มเติม
สีฟ้า หรือ ขาวใส มีความใสและเงางาม เห็นพื้นผิวสังกะสีชัดเจน สกรู น็อต หรือชิ้นส่วนที่ต้องการโชว์สีโลหะสว่าง เป็นที่นิยมที่สุด ควบคุมง่าย มักใช้ร่วมกับสารเคลือบปิดผิวเพื่อเพิ่มความทนทาน
สีเหลือง หรือ สีรุ้ง ให้โทนสีเหลืองอบอุ่น มีประกายเหลือบรุ้งอ่อนๆ ชิ้นส่วนยานยนต์ หรือชิ้นส่วนที่ต้องการเน้นความแข็งแรงทนทาน มีความไวต่อระยะเวลาและอุณหภูมิในบ่อชุบ
สีดำ มีทั้งโทนดำลึก ดำเงา หรือดำด้านอมเทา ชิ้นส่วนตกแต่งภายใน หรือชิ้นงานที่ต้องการลดแสงสะท้อน ต้องควบคุมพารามิเตอร์ของบ่ออย่างเข้มงวดเพื่อไม่ให้สีด่าง
สีเขียวมะกอก ให้โทนสีเขียวเข้มคล้ายมะกอก ทึบแสง ชิ้นส่วนในงานวิศวกรรมเฉพาะทาง หรือตามสเปกทางลูกค้า มีหน้าต่างกระบวนการที่แคบ ต้องดูแลบ่อชุบอย่างใกล้ชิด

ค่ามาตรฐานเริ่มต้นที่แนะนำ

ค่าเหล่านี้เป็นเพียงแนวทางตั้งต้น ควรปรับตั้งตามคู่มือของโบเม่น้ำยาเคมี และทำการทดสอบกับชิ้นงานจริง โดยค่อยๆ ปรับเปลี่ยนทีละตัวแปร

ชนิดสี ช่วงการทำงานตั้งต้น (เวลาและอุณหภูมิ) เป้าหมายของโทนสี
สีฟ้า/ใส 30 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 15 ถึง 45 วินาที ฟ้าใส สม่ำเสมอ ไม่ขุ่นมัว
สีเหลือง 25 ถึง 40 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 20 ถึง 60 วินาที เหลืองโทนอุ่น ไม่เข้มจนออกส้มหรือไหม้
สีดำ 30 ถึง 45 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 30 ถึง 90 วินาที ดำสนิท สม่ำเสมอ ไม่อมน้ำตาล
สีเขียวมะกอก 30 ถึง 40 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 20 ถึง 60 วินาที เขียวมะกอกทึบ และมีความเสถียรของสี

การเตรียมผิวก่อนลงโครเมต

  • การล้างน้ำมันและสิ่งสกปรก: ทำความสะอาดผิวชิ้นงานให้ปราศจากคราบไขมัน ด้วยการแช่ในน้ำยาล้างไขมัน หรือใช้ระบบคลื่นอัลตราโซนิกช่วยดึงคราบฝังลึก
  • การล้างด้วยน้ำสะอาด: ชะล้างคราบน้ำยาล้างไขมันออกให้หมดจด โดยล้างในน้ำสะอาดอย่างน้อย 2 ถึง 3 ขั้นตอน
  • การกระตุ้นผิวด้วยกรดอ่อน: กระตุ้นผิวสังกะสีให้พร้อมทำปฏิกิริยากับน้ำยาโครเมต โดยจุ่มในกรดอ่อนเป็นเวลาสั้นๆ เพียงไม่กี่วินาที
  • การล้างด้วยน้ำบริสุทธิ์: ล้างน้ำเป็นขั้นตอนสุดท้ายก่อนลงโครเมต เพื่อกำจัดคราบสารเคมีและแร่ธาตุจากน้ำประปา ซึ่งจะช่วยลดรอยคราบด่างบนผิวงาน
  • การทำโครเมต: นำชิ้นงานลงแช่ในบ่อโครเมต ควบคุมเวลาและอุณหภูมิตามชนิดสีที่ต้องการ เพื่อให้ชั้นฟิล์มก่อตัวอย่างสมบูรณ์